Verslag overleg VvE, Gemeente en
Bosgroep
d.d. 16
juli 2008
Onderwerp: toekomstig beheer
Oosterduinen
Aanwezigen:
J.
Broersma, P. Iest, B. Siepel (VvE Oosterduinen)
A.Sikken
(Bosgroep Noord-Oost Nederland)
J. Dam,
G.J van de Bult ( Gemeente Noordenveld)
1. Opening
Wethouder
Dam opent de vergadering en heet iedereen welkom op deze informele bijeenkomst.
Het doel van de bijeenkomst is om met elkaar van gedachten te wisselen over het
toekomstig beheer van de Oosterduinen.
2. Aanleiding
Op
de ledenvergadering van de vereniging van boseigenaren Oosterduinen, gehouden
in juni, zijn vragen gesteld over het beheer van de Oosterduinen. De volgende
vragen zijn ondermeer gesteld; Wat valt onder de boswet en kapverordening en
wat niet. Wat is normaal bosonderhoud. Wat wordt er verstaan onder dunning. Is
er voor dode bomen een kapvergunning nodig.
De
Oosterduinen is een gemengd bos bestaande uit naald en loofhout in een
verhouding van 60/40. Het naaldhout bestaat voor het overgrote deel uit Grove
den. Het bos is rond 1900 aangelegd. De huidige leeftijd van de houtopstand is
van deze periode. Dit betekent dat een deel van de opstand op hetzelfde moment
aan vervanging toe zou kunnen zijn. De vereniging is bezorgd dat dit kan leiden
tot kaalkap.
In
de Oosterduinen staan recreatiewoningen. De recreatie woningen hebben een
oppervlakte van 500m2 oplopend tot 3000m2. De eigenaren
zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van hun bos. Bij het beheer moeten
vaak bomen gekapt worden. Voor het kappen van bomen is een kapvergunning nodig.
Jaarlijks worden er veel kapvergunningen aangevraagd door de bewoners van de
Oosterduinen. De kapaanvragen worden beoordeeld en verstrekt door de gemeente.
Met de beoordeling van de kapaanvragen vanuit de Oosterduinen gaat de nodige
tijd gemoeid. Een groot deel valt onder normaal bosbeheer waarvoor geen
kapvergunning nodig is. Het is op dit moment, vanwege het ontbreken van een
beheerplan, niet duidelijk wat onder het begrip normaal bosonderhoud valt.
Op voornoemde
ledenvergadering is er afgesproken om op informele wijze met de belanghebbende
partijen van gedachten te wisselen over
het toekomstig beheer van de Oosterduinen. De Bosgroep heeft als
belangbehartiger voor boseigenaren een grote kennis en expertise op het gebied
van bosbeheer. De heer A. Sikken is als
zakendeskundige vanuit de Bosgroep bij het overleg uitgenodigd om de
mogelijkheden in deze te verduidelijken.
3. Mogelijkheden
Bosbeheerplan
Voor
de instandhouding van het bos is het raadzaam om een beheerplan op te stellen.
In het beheerplan wordt het doel, beheer en onderhoud voor de langere termijn
verwoord.
Een
belangrijk onderdeel hierin is het streefbeeld. Het bos wordt opgedeeld in
vakken op basis van beheertypen. Per beheer type wordt het doel en beheer
omschreven. Het beheerplan wordt gebruikt voor het opstellen van de jaarlijkse
werkplannen. Het idee wordt geopperd om een bepaalde oppervlakte als erf te
betitelen en niet als bos. Het overige deel krijgt als functie bos en valt
daarmee onder het beheerplan. Het is wel van belang dat het beheer een
integraal karkater heeft en door de leden gedragen wordt. Het beheerplan wordt
de leidraad voor het beheer. Gezien de versnipperde eigendom situatie 350
eigenaren is het van groot belang dat de leden van de vereniging vroegtijdig
betrokken worden bij de planvorming. Dit komt het draagvlak ten goede.
Programma beheer
In
het kader van de regeling Programma beheer is er subsidie beschikbaar voor het
beheer van het bos. Programma beheer is een subsidieregeling voor het beheer
van bos en natuurterreinen. Om in aanmerking te komen voor de regeling bos moet
een eigenaar een minimale oppervlakte bos bezitten. De percelen in de
Oosterduinen zijn over het algemeen te klein om voor de subsidie in aanmerking
te komen. Het is echter mogelijk om een gezamenlijke aanvraag van verschillende
eigenaren in een aaneengesloten bos te bundelen. In de Oosterduinen bezittwen
ongeveer 450 eigenaren een perceel bos.
Van
deze eigenaren zijn 350 lid van de vereniging van huiseigenaren. Samen bezitten
deze ongeveer 50 ha bos. De vereniging kan voor de eigenaren een gebundelde
aanvraag indienen. Hierbij is wel als voorwaarde dat iedere eigenaar
individueel moet tekenen. In programma beheer is subsidie mogelijk voor beheer
en recreatie. Voor het laatste is het van belang dat de bos is opengesteld voor
publiek. Oosterduinen is opengesteld en vrij toegankelijk voor publiek. Het
subsidiebedrag voor beheer inclusief recreatie bedraagt € 85/ha per jaar. Een
programmabeheer overeenkomst wordt afgesloten voor een periode van 6 jaar. Een
oppervlakte van 50 ha levert jaarlijks €4.250,00 aan subsidie op. Met de
subsidie kunnen mogelijk de kosten voor het beheerplan en het onderhoud betaald
worden. De opbrengsten van het hout komen daar nog bij. Het streven is om het
beheer van het bos te financieren uit de opbrengsten van het hout en Programma
beheergelden. De subsidie Programma beheer wordt begin november opengesteld. De
subsidiebeschikking gaat op datum van binnenkomt. Het is dus zaak om de
aanvraag Programma beheer voor 1 november in te dienen.
4. Plangebied
Het
gebied Oosterduinen is groter dan het deel met de recreatiewoningen. De
bosgroep geeft aan dat het raadzaam is om het plangebied uit te breiden met de
delen zonder recreatiewoningen. Hierdoor kan het gehele bosgebied Oosterduinen
beheerd en behouden worden. Het bos buiten het recreatiegebied wordt veel
gebruikt als wandel en uitloopgebied. Door de uitbreiding van het gebied wordt
de oppervlakte bos groter en subsidietechnische aantrekkelijker. De eigendom
situatie van de percelen buiten het recreatiedeel zal door de gemeente worden
uitgezocht
5. Erfscheidingen
In
het gebied komen diverse erfscheidingen voor. Er komen onder andere
erfscheidingen voor van gaas, coniferen, hout en takkenrillen. In het
beheerplan kan worden opgenomen dat in de bos alleen streekeigen soorten mogen
worden aangeplant. Het is echter een advies het heeft geen juridische status.
De medewerking van de eigenaren bij dit aspect gaat op vrijwillige basis.
6. Plan van aanpak
De
bosgroep zal voor eind augustus een stappenplan uitwerken. In het stappenplan
zal het doel, werkwijze en opzet van het beheerplan worden omschreven.
Daarnaast zullen de voorwaarden en de te volgen werkwijze in het kader van
Programma Beheer worden aangegeven. Met name
het onderwerp gebundelde aanvraag zal nader worden uitgewerkt. In het
stappenplan zal een tijdsplanning en een kostenraming worden opgenomen. De deadline
voor een aanvraag in het kader van Programma beheer is 1 november. Het
stappenplan zal in een overleg dat eind augustus plaats vindt worden besproken.
7. Sluiting
Wethouder Dam bedankt de aanwezigen voor hun inbreng op dit constructief overleg. Op de volgende bijeenkomst, welke eind augustus zal plaatsvinden, zal op basis van het stappenplan het vervolgtraject besproken worden. De gemeente zal de uitnodigingen voor dit overleg toesturen.
Het Bestuur heeft besloten om tijdens
de jaarvergadering op zaterdag 22 mei 2004 aandacht te besteden aan ‘Ons
Bos’.
Ter voorbereiding heeft Nelleke
Metselaar (Z38) onderstaande bijdrage geleverd;
Die mooie afwisseling van dennen,
eiken en struiken, die vriendelijke kronkelige zandpaden?
Hier en daar vind je op je
wandelingen plotseling een stukje zand of mossig terrein. Het ligt daar zomaar
mooi tussen de bomen, het lijkt van niemand. De vroege ochtendzon geeft het
vochtige felgroene mos pareltjes; de avondzon maakt de stammen van de grove
dennen nog gloeiender rood. De spechten in de dode dennen roffelen er lustig op
los en zorgen nog steeds voor een verwonderend opkijken - hebt u ooit een
exotischer vogel gezien met z'n zwart-wit-rode veren en z’n eigenaardige
gelach? En als je geluk hebt, zie je zelfs nog wel eens een ree voorzichtig
door een stukje bos stappen dat aansluit op een van de kavels.
Ik ben echt rijk met zo'n plekje in
het bos. Dat realiseer ik mij steeds weer als ik hier een weekend of een weekje
ben. En al onze vrienden en kennissen genieten mee van het door ons verworven
stukje natuur.
Ik heb begrepen dat de bewoning van
het bos vorige eeuw is begonnen met het verkavelen van stukjes bos waarop
mensen uit de stad een soort theehuisjes zetten. Om op de zondag - de enige
vrije dag toen - lekker een paar uur met de familie in de natuur door te
brengen. De huisjes waren nauwelijks te zien door de bomen. Het ‘mijn en
dijn’ook niet. De zandvlakte was een veel groter, vrij speelterrein voor
kinderen. Ik heb er nog een paar oude ansichtkaarten van gekocht. Zelfs
schoolklassen kwamen hier hun schoolreisjes doorbrengen. Dit soort dingen horen
we van buren die er al zo’n dertig jaar komen.
Er zijn veel dingen niet veranderd in de loop van de tijd.
De heuveltjes, de paadjes, de afwisselende bomen en struiken is gebleven. Er is
ook veel wel veranderd. Ik kan het al
zien binnen die zes jaar dat wij ons huis in het bos hebben. De huizen zijn
groter geworden, de open ruimte eromheen ook. Er komen gladde gazons omheen en
de houtwalletjes die de percelen scheiden maken steeds meer plaats voor hekken
en dichte hagen. Verlichting komt op, soms verharde opritten, brievenbussen...
De toekomst?
U begrijpt al waar ik heen wil.
Ik wil u en ons de vraag stellen hoe
we ons bos willen behouden. Willen we dat het bos gezien wordt als een van
de laatste vrije gebieden waar je je gang kunt gaan? Waar je je eigen grote
landhuis op kunt zetten, een oprijlaan kunt aanleggen, een droom kunt uitleven
als kleine grootgrondbezitter? Of willen we een echt stukje bos dat we met
elkaar koesteren, dat de verrassingen blijft herbergen zoals ik die in de
eerste alinea's beschreef? Ik begrijp dat de mensen die hier al lang, en vaak
ook permanent wonen, graag wat privacy hebben en hun plekje afschermen. Hoewel:
is het niet eerder deze groep die het bos kent als het bos en het graag zo wil
houden? En zijn het niet eerder de ‘nieuwe’ mensen - nog niet zo vergroeid met
het boskarakter en de mooie kleine intieme plekjes - die een kavel met een oud
huisje kopen, een groot deel van de kavel egaliseren om er een fijn groot huis
op zetten met een hek eromheen. Ik ga er maar vanuit dat men niet in de gaten
heeft dat het hele bos verkaveld is, en dat met het kappen van de bomen en
struiken, en het egaliseren of het afgrenzen van het terrein door hekken en
coniferen, het natuurlijk karakter van het Oosterduinse bos langzaam verdwijnt…
Ik geloof dat niemand het wil, maar
toch gebeurt het langzamerhand…
Ik zou er dus graag voor pleiten het
bos z'n natuurlijk karakter te laten behouden en daar actief aan te werken.
Doet u mee?
Bewoners zelf kunnen een heel aantal
dingen doen en laten die het bos weer een bos laten zijn:
-
We kunnen houtwalletjes maken in
plaats van kunstmatige afscheidingen. Hierdoor behouden we ook de insecten en
kleine dierenleven.
-
Slingerende zandpaden in plaats van
verhardingen van opritten of carports
-
Meer ‘rommelige’ natuurlijke
struikenhagen i.p.v. coniferen en laurierkers. Struikbomen als vlier, meidoorn,
hazelaar en beukjes en de – groenblijvende! - hulst komen van nature in het bos
voor.
-
Bij (ver)bouw slechts een zo klein
mogelijk deel egaliseren en zoveel mogelijk bomen en natuurlijke bosgrond zien
te behouden.
-
Behalve de grove dennen, die al
eeuwenlang bij de Drentse landschappen horen, geven andere groenblijvende
naaldbomen – zoals sparren - het bos een kunstmatige aanblik. Goede
groenblijvers zijn de hulst en jonge grove dennen.
-
Oude dennen en eiken laten staan als
voedsel en nestplaats voor spechten en andere vogels.
Het bestuur kunnen we vragen om
actief aandacht aan dit onderwerp te besteden.
Ik stel ook voor op deze - of een
andere fysieke? - plek eens een deskundige te vragen om zijn of haar kennis
over het behoud van het boskarakter met ons te delen. Misschien is er zelfs een
oud-bewoner die nog veel weet over het bos.